تعداد نظرات
0 دیدگاه
تعداد لایک
8 پسندیدن
تاریخ انتشار
چهارشنبه ۵ خرداد ۱۴۰۰
بازدید
563 نفر
ويژگيهاي اهل بيت در قرآن
آياتي كه بر فضايل و ويژگيهاي «اهل بيت دلالت دارند، بيش از آن است كه در اين مختصر بگنجد و در اين باره، كتاب نوشته شده است، اما كلام را با چند نمونه از اين آيات مزين مينماييم:
· 1)عصمت و طهارت از ويژگيهاي اهل بيت است كه در آيه تطهير از آن سخن رفته است: انما يريد الله ليذهب عنكم الرجس اهل بيت و يطهركم تطهيراً « خداوند اراده فرموده تا هر گونه گناه و آلودگي را از شما اهل بيت دور گرداند و پاك و مطهرتان سازد.» (احزاب/33) بعد از معرفي اهل بيت در آغاز نوشتار، ديگر براي خواننده روشن است كه تطهير در آيه، شامل چه كساني مي شود. آمدن كلمه «رجس» با «ال» نشانگر اين معناست كه همه انواع گناه و پليدي را خداوند از اهل بيت دور كرده و اين، دليل روشني بر عصمت أنان است. به علاوه بعد از آن، خداوند با جمله «يطهركم» مساله را موكد كرده و نيز با آوردن قيد «تطهيراً» باز هم تأكيد ميفرمايد. سيوطي در تفسير خود از ابوسعيد خدري روايت كرده كه چون علي با فاطمه ازدواج كرد مدت 40 روز صبح، رسول خدا (ص) بر در خانه ايشان آمد و فرمود: «سلام و رحمت و بركت خدا بر شما اهل بيت باد وقت نماز است به درستي كه خداوند اراده كرده تا هر گونه آلودگي را از شما دور گرداند و پاك و مطهرتان سازد. من در جنگ هستم با هر كسي كه با شما در جنگ است و آشتي هستم با هر كسي كه با شما دوست است»[14]
در حديث ديگري ابن عباس گفته: ما 9 ماه شاهد اين جريان بوديم و انس بن مالك 6 ماه ذكر كرده است.[15]
2) ويژگي ديگر اهل بيت به درود خداوند است كه در آيه سلام علي آل يس مشهود است اين همان فضيلتي است كه امام رضا (ع) در مجلس مأمون در مقابل علماي اهل تسنن ذكر كرده و در مقام اثبات برتري اهل بيت بر تمام مردم، به آن استناد فرمودهاند. حضرت از آنان پرسيدهاند «به من بگوييد «يس» كيست؟ همگي جواب دادند: « شكي نيست كه محمد (ص) است ». امام (ع) فرمودند: «بدينوسيله خدا به آل محمد(ص) فضيلتي داده كه جز خردمندان كسي به آن پي نميبرد، زيرا خداوند در قرآن غير از پيامبران، به احدي سلام نكرده و فرمود... سلام علي نوح... سلام علي ابراهيم... سلام علي موسي و هارون... [16]
اما نفرموده سلام علي آل نوح يا آل ابراهيم... بر آل يس يعني آل محمد (ص) سلام كرده است.» هيچ يك از علماي حاضر در جلسه نتوانستند در مقابل حضرت مطلبي بگويند.
3) دوستي اهل بيت مزد رسالت نبي اكرم است كه در آيه «قل لااسئلكم عليه اجرا الاالموده في القربي » «بگو من بر رسالتم مزدي از شما نميخواهم بجز دوستي نزديكانم» (شوري/23) به آن اشاره شده است. «احمد بن حنبل در مسند خود از ابن عباس نقل كرده: هنگامي كه اين آيه نازل شد اصحاب عرض كردند يا رسول الله، خويشان و نزديكان شما چه كساني هستند كه خدا دوستي آنان را بر ما واجب كرده است؟ حضرت فرمود: آنان علي و فاطمه و پسرانشان هستند. اين حديث از 17 طريق عامه و 22 طريق شيعه به ما رسيده است. در روايت ديگري از مؤمن طاق شاگرد معروف امام صادق (ع) نقل شده كه گفت : من به امام عرض كردم: مردم ميگويند ذيالقربي همه خويشان پيامبرند. حضرت فرمودند دروغ ميگويند. اين آيه فقط در مورد اهل بيت پيامبر يعني اصحاب كساء نازل شده است»[17]
4) اهل بيت ريسمان الهي هستند كه از آيه «و اعتصموا بحبل الله جمعياً و لا تفرقوا » « همگي به ريسمان الهي چنگ زنيد و پراكنده نشويد » (آل عمران /103) استفاده ميشود. عياشي مفسر معروف شيعه از امام باقر (ع) نقل ميكند كه فرمود: آل محمد هم حبل الله الذي امر بالاعتصام به - اهل بيت پيامبر (ص) همان ريسمان الهي هستند كه خدا فرموده به ايشان چنگ زنند.
5) اهل بيت مرجع پاسخگويي به سؤالات مردم هستند كه از آيه «فاسئلوا اهل الذكر ان كنتم لاتعلمون» «از اهل ذكر سؤال كنيد اگر نميدانيد »(نحل /44) استفاده ميشود. روايات زيادي از شيعه و سني دلالت دارند كه اهل ذكر در آيه، اهل بيت معصوم و پاك سرشت پيامبر اكرم (ص) هستند. كليني از امام باقر (ع) روايت كرده كه نبي اكرم (ص) فرمود: «ذكر من هستم و اهل ذكر ائمه اطهار» شيخ صدوق نيز روايت كرده وقتي حضرت رضا (ع) در مرو وارد مجلس مأمون شد فرمود «اهل ذكر ما هستيم پس هر چه نميدانيد از ما اهل بيت عصمت بپرسيد». ثعلبي نيز در تفسير خود از طرق عامه آورده است كه وقتي آيه مذكور نازل شد علي (ع) فرمود: «اهل ذكر ما هستيم »[18]به گواهي تاريخ ائمه ما هيچ گاه، هيچ سؤالي را بدون جواب نگذاشته و در هيچ مطلبي اظهار بي اطلاعي نكردهاند. زيرا علم آنان لذتي و خدادادي است و خداوند هم به مردم دستور ميدهد هر چه نميدانند از ايشان بپرسند.
6) اهل بيت كساني هستند كه خدا به مؤمنان دستور داده با آنان و همراه آنان باشند. اين مطلب از آيه: «يا ايها الذين امنوا اتقوالله و كونوا مع الصادقين» «اي افراد با ايمان از خدا بترسيد و با راستگويان باشيد »(توبه /119)استفاده ميشود. كليني در كتاب شريف كافي از امام باقر (ع) روايت كرده كه فرمود: «ايّانا عني خداوند ما را قصد كرده است » از امام رضا (ع) نقل شده كه فرمود: «الصادقون هم الائمه الصديقون بطاعتهم» صادقان در آيه، عبارتند از ائمه - اهل بيت - كه ايشان در اطاعت خداوند بسيار راستگو هستند. اگر صادقان در آيه، غير از معصومين باشند اين بدين معناست كه خداوند به معصومين و همه مؤمنان دستور داده باشد از افراد گنهكار پيروي كنند و با آنان همراه باشند، و اين امر يعني اطاعت معصوم از غير معصوم كه عقلاً قبيح و امر خداوند به چنين قبيحي محال است.
آياتي كه بر فضايل و ويژگيهاي «اهل بيت دلالت دارند، بيش از آن است كه در اين مختصر بگنجد و در اين باره، كتاب نوشته شده است، اما كلام را با چند نمونه از اين آيات مزين مينماييم:
· 1)عصمت و طهارت از ويژگيهاي اهل بيت است كه در آيه تطهير از آن سخن رفته است: انما يريد الله ليذهب عنكم الرجس اهل بيت و يطهركم تطهيراً « خداوند اراده فرموده تا هر گونه گناه و آلودگي را از شما اهل بيت دور گرداند و پاك و مطهرتان سازد.» (احزاب/33) بعد از معرفي اهل بيت در آغاز نوشتار، ديگر براي خواننده روشن است كه تطهير در آيه، شامل چه كساني مي شود. آمدن كلمه «رجس» با «ال» نشانگر اين معناست كه همه انواع گناه و پليدي را خداوند از اهل بيت دور كرده و اين، دليل روشني بر عصمت أنان است. به علاوه بعد از آن، خداوند با جمله «يطهركم» مساله را موكد كرده و نيز با آوردن قيد «تطهيراً» باز هم تأكيد ميفرمايد. سيوطي در تفسير خود از ابوسعيد خدري روايت كرده كه چون علي با فاطمه ازدواج كرد مدت 40 روز صبح، رسول خدا (ص) بر در خانه ايشان آمد و فرمود: «سلام و رحمت و بركت خدا بر شما اهل بيت باد وقت نماز است به درستي كه خداوند اراده كرده تا هر گونه آلودگي را از شما دور گرداند و پاك و مطهرتان سازد. من در جنگ هستم با هر كسي كه با شما در جنگ است و آشتي هستم با هر كسي كه با شما دوست است»[14]
در حديث ديگري ابن عباس گفته: ما 9 ماه شاهد اين جريان بوديم و انس بن مالك 6 ماه ذكر كرده است.[15]
2) ويژگي ديگر اهل بيت به درود خداوند است كه در آيه سلام علي آل يس مشهود است اين همان فضيلتي است كه امام رضا (ع) در مجلس مأمون در مقابل علماي اهل تسنن ذكر كرده و در مقام اثبات برتري اهل بيت بر تمام مردم، به آن استناد فرمودهاند. حضرت از آنان پرسيدهاند «به من بگوييد «يس» كيست؟ همگي جواب دادند: « شكي نيست كه محمد (ص) است ». امام (ع) فرمودند: «بدينوسيله خدا به آل محمد(ص) فضيلتي داده كه جز خردمندان كسي به آن پي نميبرد، زيرا خداوند در قرآن غير از پيامبران، به احدي سلام نكرده و فرمود... سلام علي نوح... سلام علي ابراهيم... سلام علي موسي و هارون... [16]
اما نفرموده سلام علي آل نوح يا آل ابراهيم... بر آل يس يعني آل محمد (ص) سلام كرده است.» هيچ يك از علماي حاضر در جلسه نتوانستند در مقابل حضرت مطلبي بگويند.
3) دوستي اهل بيت مزد رسالت نبي اكرم است كه در آيه «قل لااسئلكم عليه اجرا الاالموده في القربي » «بگو من بر رسالتم مزدي از شما نميخواهم بجز دوستي نزديكانم» (شوري/23) به آن اشاره شده است. «احمد بن حنبل در مسند خود از ابن عباس نقل كرده: هنگامي كه اين آيه نازل شد اصحاب عرض كردند يا رسول الله، خويشان و نزديكان شما چه كساني هستند كه خدا دوستي آنان را بر ما واجب كرده است؟ حضرت فرمود: آنان علي و فاطمه و پسرانشان هستند. اين حديث از 17 طريق عامه و 22 طريق شيعه به ما رسيده است. در روايت ديگري از مؤمن طاق شاگرد معروف امام صادق (ع) نقل شده كه گفت : من به امام عرض كردم: مردم ميگويند ذيالقربي همه خويشان پيامبرند. حضرت فرمودند دروغ ميگويند. اين آيه فقط در مورد اهل بيت پيامبر يعني اصحاب كساء نازل شده است»[17]
4) اهل بيت ريسمان الهي هستند كه از آيه «و اعتصموا بحبل الله جمعياً و لا تفرقوا » « همگي به ريسمان الهي چنگ زنيد و پراكنده نشويد » (آل عمران /103) استفاده ميشود. عياشي مفسر معروف شيعه از امام باقر (ع) نقل ميكند كه فرمود: آل محمد هم حبل الله الذي امر بالاعتصام به - اهل بيت پيامبر (ص) همان ريسمان الهي هستند كه خدا فرموده به ايشان چنگ زنند.
5) اهل بيت مرجع پاسخگويي به سؤالات مردم هستند كه از آيه «فاسئلوا اهل الذكر ان كنتم لاتعلمون» «از اهل ذكر سؤال كنيد اگر نميدانيد »(نحل /44) استفاده ميشود. روايات زيادي از شيعه و سني دلالت دارند كه اهل ذكر در آيه، اهل بيت معصوم و پاك سرشت پيامبر اكرم (ص) هستند. كليني از امام باقر (ع) روايت كرده كه نبي اكرم (ص) فرمود: «ذكر من هستم و اهل ذكر ائمه اطهار» شيخ صدوق نيز روايت كرده وقتي حضرت رضا (ع) در مرو وارد مجلس مأمون شد فرمود «اهل ذكر ما هستيم پس هر چه نميدانيد از ما اهل بيت عصمت بپرسيد». ثعلبي نيز در تفسير خود از طرق عامه آورده است كه وقتي آيه مذكور نازل شد علي (ع) فرمود: «اهل ذكر ما هستيم »[18]به گواهي تاريخ ائمه ما هيچ گاه، هيچ سؤالي را بدون جواب نگذاشته و در هيچ مطلبي اظهار بي اطلاعي نكردهاند. زيرا علم آنان لذتي و خدادادي است و خداوند هم به مردم دستور ميدهد هر چه نميدانند از ايشان بپرسند.
6) اهل بيت كساني هستند كه خدا به مؤمنان دستور داده با آنان و همراه آنان باشند. اين مطلب از آيه: «يا ايها الذين امنوا اتقوالله و كونوا مع الصادقين» «اي افراد با ايمان از خدا بترسيد و با راستگويان باشيد »(توبه /119)استفاده ميشود. كليني در كتاب شريف كافي از امام باقر (ع) روايت كرده كه فرمود: «ايّانا عني خداوند ما را قصد كرده است » از امام رضا (ع) نقل شده كه فرمود: «الصادقون هم الائمه الصديقون بطاعتهم» صادقان در آيه، عبارتند از ائمه - اهل بيت - كه ايشان در اطاعت خداوند بسيار راستگو هستند. اگر صادقان در آيه، غير از معصومين باشند اين بدين معناست كه خداوند به معصومين و همه مؤمنان دستور داده باشد از افراد گنهكار پيروي كنند و با آنان همراه باشند، و اين امر يعني اطاعت معصوم از غير معصوم كه عقلاً قبيح و امر خداوند به چنين قبيحي محال است.
ارائه شده توسط : حسین ایزدی
در وب سایت : جم نما
ثبت دیدگاه برای این مطلب
نظرات شما عزیزان
هیچ نظری برای این پست ارسال نشده است
