تعداد نظرات
0 دیدگاه
تعداد لایک
5 پسندیدن
تاریخ انتشار
پنجشنبه ۱۱ مهر ۱۳۹۸
بازدید
117 نفر
صنایع دستی و سوغات قم
صنایع دستی استان قم همانند سایر مناطق کشور پیشینه و قدمت دیرینه ای دارند. آنچه در حال حاضر سبب رونق صنایع دستی شده، ویژگی اقلیمی و جغرافیایی این منطقه است.
به دلیل اینکه استان قم در منطقه کویری واقع شده، امکان کمتری برای رونق فعالیت کشاورزی و دامداری وجود دارد. در نتیجه روستاییان این استان برای امرار معاش و افزایش درآمد های اقتصادی، به تولید صنایع دستی اشتغال دارند.
هم اکنون یکی از مهم ترین بخش های مولد اقتصادی در سطح استان، حوزه صنایع دستی است.
در بین رشته های صنایع دستی استان قم، قالی بافی از جایگاه ممتازی برخوردار است.
در حال حاضر تعداد زیادی از هنرمندان صنایع دستی استان در حوزه قالی بافی فعالیت دارند.
همچنین برخی از قالی بافان از سراسر کشور، برای اشتغال به این حرفه به استان قم مهاجرت کرده اند. در ادامه برای آشنایی بیشتر با صنایع دستی این استان، به تعدادی از مهم ترین آن ها اشاره ای خواهیم داشت:
منسوجات سنتی
از دیگر تولیدات صنایع دستی استان قم منسوجات سنتی است. این محصولات به کمک ابزاری ساده و با دست بافته می شود. از انواع تولیدات این منطقه می توان به نواربافی، عبابافی، خورجین بافی، شعر بافی و … اشاره کرد. این دستبافته ها معمولا برای تزئین وسایل منزل، شال، سجاده و … استفاده می شود.
قالی بافی
قالی بافی یکی از شاخص ترین صنایع دستی استان قم است و قدمتی طولانی در این منطقه دارد.
از این استان، می توان به عنوان یکی از مهمترین مراکز تولید قالی های گل ابریشم، کرک و تمام ابریشم یاد کرد. در مناطقی که قالی بافی در آن جایگاه ویژه ای دارد،
بافندگان معمولا در کارگاه های تولیدی فعالیت دارند.
اما در استان قم این حرفه بیشتر در کارگاه های خانگی و به صورت تک بافی انجام می شود. در قالی های قم، تلفیقی از تمام سبک های قالی در ایران به چشم می خورد. این موضوع را از لحاظ نوع بافت، پرز، الیاف، رنگ و … به کار رفته در این نوع قالی، می توان مشاهده کرد. مواد اولیه به کار رفته در قالی های قم شامل ابریشم، پشم و کرک است. این نوع دستبافته در استان از لحاظ جنس تار و پود به چله ابریشم یا گل ابریشم شهرت دارد. انواع نقوش بافته شده در این قالی ها عبارتند از لچک ترنج، شاه عباسی، جوشقانی، شکارگاه، محرابی و ….
خرمهره سازی
یکی دیگر از صنایع دستی استان قم ، خرمهره سازی است. به عقیده باستان شناسان، پیشینه این هنر مربوط به ۵۰۰۰ سال قبل است. همچنین شواهد تاریخی بیانگر آن است که ساخت خرمهره به دوره هخامنشیان و اشکانیان باز می گردد. این اثر هنری در مصر باستان هم قدمتی دیرینه دارد. باستان شناسان معتقدند خرمهره ها ابتدا در ایران ساخته شده است. این سنگ ها سپس توسط شاهزاده های ایرانی به مصر فرستاده شده است. بیشترین کاربرد این سنگ های آبی رنگ یا فیروزه ای، در دفع چشم زخم است. به کار بردن رنگ آبی در ساخت خرمهره ها به اعتقادات پیشینیان باز می گردد. آنان اعتقاد داشتند این رنگ در دفع انرژی های منفی و چشم زخم بسیار موثر است. همچنین رنگ آبی ملایم به لحاظ روانشناسی بسیار آرامش بخش است. در حال حاضر بسیاری از کشورهای اروپایی از جمله آلمان به استفاده از این اثر هنری، اقبال بسیاری نشان داده اند. این معروفیت تا حدی است که در این کشورها، خرمهره را با نام شهر قم می شناسند.
سفالگری
وجود خاک مرغوب در استان قم سبب رونق حرفه سفالگری در این منطقه شده است. در این رشته هنری از گل رس و یا گل حاصل از سنگ های کائولن و کوارتز، انواع ظروف سفالی تولید می شود. پس از تولید این ظروف معمولا کنده کاری، نقاشی و یا نقوش برجسته بر روی این وسایل ایجاد می شود. در نهایت از پوشش لعابی برای سطح اشیای سفالی استفاده می شود. به دلیل خاک مرغوب منطقه، ظروف سفالی تولید شده در این استان، از شهرت بسیاری برخوردار است.
تحقیق درباره صنایع دستی قم
مروار بافی
از دیگر صنایع دستی استان قم مروار بافی است و از صنایع دستی نوپا در این منطقه محسوب می شود. مروار بافی به بافت نوعی از حصیر اطلاق می شود و در مناطق شمالی از رواج بیشتری برخوردار است. مروار در واقع رشته های حاصل از الیاف سلولزی است که با ابزار ساده ای، بافته می شود. مروار بافان پس از تمیزکردن مروار در آب جوش قرار داده و لایه سطحی آن را می گیرند. سپس با این ترکه ها، محصولاتی شامل انواع ظروف، سبد، ساخت مبلمان و … را تولید می کنند.
گیوه بافی
یکی از هنرهای کهن استان قم گیوه دوزی یا گیوه بافی است. به دلیل آب و هوای گرم و خشک استان قم استفاده از این پای افزار سنتی رواج بسیار داشته است. گیوه به دلیل ویژگی خاصی که دارد در فصل گرما، از عرق کردن پا جلوگیری می کند.
نقاشی سنتی
این هنر منحصر به فرد انواع نقاشی بر روی شیشه، چوب، سفال، چینی، چرم، نقاشی دیواری و … را شامل می شود. نقوشی که در آثار هنری استان قم بیشتر به چشم می خورد، عبارتند از:
نقوش اسلیمی، ختایی، جانوری، شکارگاه و …
از دیگر صنایع دستی استان قم می توان به منبت کاری، سرامیک سازی، کاشی کاری، درودگری، سنگ تراشی و حکاکی سنگ، تزئینات معماری، شیشه گری، انگشتر سازی، چلنگری، قلم زنی و … اشاره کرد.
معرق کاری
این هنر اصیل در استان قم از شهرت و معروفیت بسیاری برخوردار است. یکی از شاخص ترین تولیدات این منطقه، تابلوهای معرق بسیار نفیس و ارزشمند است. همچنین از این اثر هنری در ساخت مبلمان، میز، صندلی و … استفاده می شود. برای تولید تابلوی معرق ابتدا روی سطح چوب، نقوش مد نظر را حک می کنند. پس از آن با ابزار نجاری داخل آن را خالی می کنند. در نهایت جای خالی را با چوب های رنگی و قطعات سنگی، فلزی، سرامیکی و … پر می کنند.
سوغات قم چیست
خوراکی ها:
۱- سوهان: این محصول نوعی حلوا و شیرینی ایرانی است که از جوانه گندم تهیه میشود. تاریخچه این شیرینی سوغات قم به زمان قاجار بر میگردد. گفته شده برای افتتاح صحن عقیق بارگاه حضرت معصومه(ع) قرار بوده که ناصرالدین شاه حضور پیداکند اما ایشان به جای خود رئیس ایل قاجار را میفرستد. در آداب و رسوم ایرانی بزرگان شهر هدایایی را جهت احترام پیشکش میکردند
از این رو ملا ابراهیم شماعی نوعی حلوا که به آن شکر بیشتری اضافه کرده بود را به ایشان هدیه کرد. رئیس قاجار قسمتی از این محصول را برای شاه برد. بعد از آن سوهان شیرینی مخصوص اشراف و بزرگان شناخته شد. هم اکنون در قم انواع مختلفی از سوهان تولید میشود که با ذائقه همه افراد تطابق دارد. سوهان از نظر داشتن ویتامین B و E، پروتئین و داشتن قند طبیعی برای ذخیره سازی در ماهیچه ها بسیار بااهمیت به نظر میرسد.
سوهان در انواع گزی، عسلی، کنجدی، سنتی، لقمهای،حلوایی، بادامی، آجیلی، کرهای و سوهان گل تولید میشود. سوهان گل اصیل ترین نوع سوهان است که با دست و به روش سنتی آماده میشود. این سوهان ها معمولاً به شکل گرد تولید میشوند و بیشتر زائران آن را بهعنوان سوغاتی خریداری میکنند.
روش تشخیص سوهان مرغوب
سوهان نباید به دندان بچسبد
زیاد سفت نباشد
طعم و بوی آن مرغوبیت داشته باشد
سوهان قم یکی از معروف ترین سوغاتی های این شهر است که طعم و مزه ای منحصر به فرد دارد. این محصول معمولا با نوشیدنی هایی مانند چایی میل میشود.
۲-حلوا: هر شهر ایران نوعی حلوا مخصوص خود دارد. حلوای سنتی شهر قم حلوای شاه دانه، کنجدی و ارده است.
۳- نان کسمه: کسمه یکی از لذیذترین شیرینی های قم است که در تنورهای خانگی طبخ میشود. کسمه را از آرد، تخم مرغ، زردچوبه، زعفران و شیره یا شکر تهیه میکنند.
۴- قنبید: نوعی کلم که در روستاهای قم کشت میشود. این محصول بیشتر شبیه سیب زمینی است و شباهت زیادی به کلم های معمول ندارد. به دلیل شوری آب قم این کلم به صورت گسترده مورداستفاده قرار میگیرد زیرا با دفع نمک به بهبود وضعیت کلیه ها کمک میکند. مردمان قم با قنبید آبگوشت و آش درست میکنند.
ارائه شده توسط : جم نما
در وب سایت : جم نما
ثبت دیدگاه برای این مطلب
نظرات شما عزیزان
هیچ نظری برای این پست ارسال نشده است
