تعداد نظرات
1 دیدگاه
تعداد لایک
5 پسندیدن
تاریخ انتشار
دوشنبه ۱۰ خرداد ۱۴۰۰
بازدید
468 نفر
دانش آموزان در مسابقهٔ «چه کسی میتواند با فوت کردن بادکنک بزرگتری درست کند» شرکت کردند. آنها با فوت کردن، بادکنکهایی در اندازههای گوناگون درست کردند.
* چرا برخی از بادکنکها بزرگتر و برخی کوچکتر شدند؟ برای پاسخ دادن به این پرسش، فعّالیت زیر را انجام دهید.
فعالیت (صفحهٔ 76 کتاب درسی)
| نام افراد گروه | ||||
| اندازهٔ قطر حباب به سانتیمتر |
6- هر یک از افراد گروه این فعّالیت را جداگانه انجام دهد و نتیجه را در جدول بنویسد.
- از این فعّالیت چه نتیجهای میگیرید؟ کسی که بیشتر فوت کند ریههای بزرگتری دارد و قطر حباب آنها بیشتر است.
نکتهٔ بهداشتی
گفتوگو (صفحهٔ 77 کتاب درسی)
شُشها مقداری هوا را در خود جای میدهند. هر چه شُش بزرگتر باشد، هوای بیشتری را در خود جای میدهد.
تنفّس
وقتی نفس میکشیم، هوا از راه بینی یا دهان وارد لولهٔ نای میشود. هوا از نای به شاخههای باریکتر آن میرود و سپس وارد دو شُش ما میشود؛ به این عمل، دم میگویند.
وقتی هوا را از بینی یا دهان خارج میکنیم، هوا از همان مسیر برمیگردد؛ به این عمل بازدم میگویند.
گفتوگو (صفحهٔ 78 کتاب درسی)
جمع آوری اطلاعات (صفحهٔ 78 کتاب درسی)
انتقال مواد در بدن
خون در سراسر بدن در لولههایی به نام رگ جریان دارد و موادّ گوناگون را از راه رگها جابهجا میکند. خون موادّ غذایی را به سلّولهای بدن میرساند و موادّ دفعی را از سلّولها میگیرد.
در خون، سلّولهایی به نام گلبول قرمز وجود دارد. گلبولهای قرمز اکسیژن و کربن دیاکسید را جابهجا میکنند.
فعالیت (صفحهٔ 79 کتاب درسی)
وسایل و موادّ لازم: زمانسنج، گوشی پزشکی، کاغذ و مداد
1- مانند شکل، دو انگشت خود را روی مچ دستتان قرار دهید. چه مشاهده میکنید؟

2- آنچه شما احساس کردید، نبض نام دارد. اکنون هر یک از افراد گروه، تعداد نبض خود را در مدّت یک دقیقه بشمارد و در جدول زیر بنویسد.
| نام دانشآموز | تعداد نبض در یک دقیقه |
- آیا تعداد نبض افراد مختلف، یکسان است؟ بله، در افراد سالم، تعداد ضربان قلب با تعداد نبض برابر است.
3- با استفاده از گوشی پزشکی، صدای قلب خود و دوستانتان را در مدّت یک دقیقه بشنوید و بشمارید.
- آیا بین تعداد صدای قلب و تعداد نبضتان رابطهای وجود دارد؟ بله، تعداد ضربان نبض در دقيقه در افراد سالم برابر با تعداد ضربان قلب در دقيقه است.
علم و زندگی
گفتوگو (صفحهٔ 79 کتاب درسی)
نکتهٔ بهداشتی
آیا ضربان قلب شما تغییر میکند؟
ما در شبانهروز فعّالیتهای گوناگونی مانند غذا خوردن، ورزش کردن، درس خواندن و نقّاشی کشیدن انجام میدهیم. آیا ضربان قلب ما با تغییر فعّالیتهایی که انجام میدهیم تغییر میکند؟
فعالیت (صفحهٔ 80 کتاب درسی)
| نام دانشآموز | تعداد نبض در یک دقیقه | تعداد دم و بازدم در یک دقیقه | ||
| قبل از دویدن | بعد از دویدن | قبل از دویدن | بعد از دویدن | |
- تعداد دم و بازدم قبل از دویدن و بعد از آن چه تفاوتی دارد؟ قبل از دویدن معمولی است ولی بعد از آن بیشتر میشود.
- تعداد نبض قبل از دویدن و بعد از آن چه تفاوتی دارد؟ قبل از دویدن معمولی است ولی بعد از آن بیشتر میشود.
- از این فعّالیت چه نتیجهای میگیرید؟ ضربان نبض و دم و بازدم با انجام بعضی از فعالیتها مثل دویدن، بیشتر میشود.
فکرکنید (صفحهٔ 81 کتاب درسی)
* چرا تعداد نبض پس از فعّالیتهای بدنی تغییر میکند؟ هرچه سوخت و ساز بدن بیشتر شود، بدن به اکسیژن و غذای بیشتری نیاز دارد و کربن دیاکسید و مواد دفعی بیشتری تولید میکند، به همین دلیل ضربان قلب و دم و بازدم بیشتر میشود.
* آیا قلب شما هنگام استراحت و خواب ضربان دارد؟ بله
چگونه موادّ لازم به سلّولهای بدن میرسند؟
سلّولهای رودهٔ باریک، موادّ غذایی را به خون میرسانند ششها هم اکسیژن را وارد خون میکنند آن وقت خون موادّ غذایی و اکسیژنی را که دریافت کرده است، به سلّولهای مختلف، مانند سلّولهای دست و پا و مغز میبرد.
گفتوگو (صفحهٔ 81 کتاب درسی)
تصویرهای زیر را ببینید و دربارهٔ اینکه «چگونه مواد لازم به سلولهای بدن میرسند» گفتوگو کنید.
وقتی غذا را در دهان خود میگذاریم آن را با دندانهای خود تکه تکه میکنیم، بعد غذا با آب دهان مخلوط میشود و وارد مری شده و آنجا به معده میرود. گوارش ادامه پیدا میکند و مواد غذایی به مایع تبدیل شده و این مایع به رودهٔ باریک میرود. سلولهای رودهٔ باریک مواد غذایی را گرفته و به خون میرساند. خون نیز این مواد را به تمام سلولهای بدن میبرد.

* سلّولهای رودهٔ باریک، موادّ غذایی مختلف را وارد خون میکنند.

* گلبولهای قرمز خون، اکسیژن را از شش دریافت میکنند و کربن دی اکسید را به شش میدهند.
تصفیهٔ خون
هر روز موادّ مختلفی را به خانه میبریم و موادّ دیگری، مانند زبالهها، را از خانه خارج میکنیم.
سلّولها هم وقتی از موادّ غذایی استفاده میکنند، درون آنها موادّ دفعی به وجود میآید که باید خارج شوند. یکی از این مواد، کربن دیاکسید است. خون، کربن دیاکسید را از سلّولهای بدن جمع آوری میکند و به ششها میدهد تا آن را از بدن خارج کنند. سلّولها، موادّ دفعی دیگری مثل آب اضافی را به خون میدهند. خون این مواد را به کلیهها میبرد.
گفتوگو (صفحهٔ 82 کتاب درسی)
سهم شما در حفظ سلامت بدن خود چیست؟
بدن ما علاوه بر غذای سالم به هوای سالم نیاز دارد. اگر نیازهای بدن ما به خوبی برطرف شود، بخشهای مختلف بدنمان درست کار میکنند و سالم میمانیم. ما باید با انجام دادن کارهای درست برای حفظ سلامت خود تلاش کنیم.
من برای حفظ سلامت بدن خود:
* هر روز به اندازهٔ کافی آب مینوشم.
* با دفع کردن به موقع ادرار، از کلیههای خودم مراقبت میکنم.
* در روزهایی که هوا آلوده است، بیرون از خانه بازی نمیکنم.
شما برای حفظ سلامت بدن خود چه کارهای دیگری انجام میدهید؟
ارائه شده توسط : حسین ایزدی
در وب سایت : جم نما
به نظرتان بیشتر چه محتوای در جــم نـما منتشر شود؟