درباره موادی که از سنگها تهیه میشود

دو فرایند کوه زایی و کوه سایی در زمین موجب پدید آمدن محصولات سنگی می‌شود. 1)عوامل کوه زاییفشارهای کره مذاب درون زمین را که به پوسته جامد سطح آن وارد می‌شود را می‌توان عامل فرایند کوه زایی و خشکی زایی نامید. 2)عوامل هوازدگی یا کوه ساییهر یک از چند روندی را که باعث خرد شدن و تغییر شکل مواد سخت سطح زمین و موادی که با جو در تماس هستند، هوازدگی می‌نامند. عوامل فرسایش یا هوازدگی به دو گروه فیزیکی و شیمیایی تقسیم می‌شوند.الف)هوازدگی شیمیایی : محصول هیدراتاسیون، انحلال، آبکافت، اکسیداسیون و یا عکس العمل آب‌های اسیدی با املاح تشکیل دهنده سنگ هاست.ب)هوازدگی فیزیکی : این پدیده توسط عواملی چون یخبندان، تغییرات حرارت در جو و در نتیجه انبساط و انقباض، نیروی جاذبه زمین، رشد گیاهان، باد، جریان آب و عمل جانوران و مانند اینها شکل می‌گیرد و باعث خرد شدن سنگ‌ها و تغییر شکل آنها به دانه‌های ریزتر می‌شود. ساختمان شیمیایی سنگ‌هاسنگ‌ها خود از قسمت‌های ساده تری به نام کانی ساخته شده‌اند. کانی‌ها مواد جامد، طبیعی، معمولاً متبلور، غیرآلی، همگن و با ترکیبات شیمیایی مشخص اند. تاکنون بیش از ۳۰۰۰ کانی در طبیعت شناخته شده که تنها حدود ۲۴ کانی در سنگ‌های پوسته زمین فراوان هستند و آنها را کانی‌های سنگ ساز می‌نامند.

طبقه‌بندی شیمیایی سنگ‌هاچون کانی های تشکیل دهنده سنگ‌ها متنوع هستند، بسته به میزان وجود بعضی دیگر از ترکیبات شیمیایی که در آنها است سنگ‌ها را به چهار دسته تقسیم می‌کنند:1) کربنات‌ها2) سولفات‌ها3) اکسیدها4) سیلیکات‌ها5) طبقه‌بندی سنگ‌ها از نظر نحوهٔ تشکیلسنگ‌ها از نظر نحوهٔ تشکیل به سه گروه زیر تقسیم می‌شوند:1) سنگ‌های رسوبی2) سنگ‌های آذرین3) سنگ‌های دگرگون شده1)سنگ‌های رسوبی بعضی از سنگ‌ها بر اثر ته نشین شدن مواد داخل آب به وجود می‌آیند. رودها مقدار زیادی مواد را با خود به دریاها و دریاچه‌ها می‌برند. این مواد به دلیل سنگینی به ته دریا می‌روند. روی هم قرار می‌گیرند و پس از سفت شدن سنگ‌هایی را به وجود می‌آورند که به آنها سنگ‌های رسوبی گفته می‌شود. سنگ‌های رسوبی لایه لایه‌اند که رنگ یا جنس هر لایه با لایه دیگر متفاوت است. سنگ‌های رسوبی در کوه‌های البرز و زاگرس به فراوانی یافت می‌شوند. ریگ، شن و سنگ‌های آهکی نمونه‌هایی از سنگ‌های رسوبی هستند.

2)سنگ‌های آذرین گروه دیگری از سنگ‌ها بر اثر سرد شدن مواد بسیار داغ به وجود آمده‌اند که قبلاً در زمین بوده‌اند. دمای اعماق زمین زیاد است و بعضی سنگ‌ها را ذوب می‌کند. این سنگ‌ها در زیر یا سطح زمین دوباره سرد می‌شوند و سنگ‌هایی را به وجود می‌آورند که به آنها آذرین می‌گویند. سنگ‌های کوه‌هایی مانند دماوند و الوند از نوع آذرین است. سنگ‌های آذرین از بلورهای ریز یا درشت تشکیل شده‌اند. 3)سنگ‌های دگرگون شدهبعضی از سنگ‌های رسویی یا آذرین اگر مدت زیادی در اعماق زمین بمانند، باید فشار و گرمای زیادی را تحمل کنند. این سنگ‌ها مانند آجر پخته می‌شوند و شکل قبلی خود را از دست می‌دهند و به همین دلیل به آنها سنگ‌های دگرگون شده می‌گویند. (مانند سنگ مرمر)


مشخصات کلی انتخاب سنگ برای مصارف ساختمانی
سنگ‌های مورد استفاده در کارهای ساختمانی باید دارای مشخصات زیر باشند:۱- بافت سنگ باید ساختمانی سالم داشته باشد، یعنی بدون شیار، ترک و رگه‌های سست باشد (کرمو نباشد)۲- بدون هرگونه خلل و فرج باشد۳- پوسیدگی نداشته باشد۴- یکدست، یکنواخت و همگن باشد۵- سنگ ساختمانی نباید آب زیاد جذب کند، لذا نباید:الف- در آب متلاشی یا حل شودب- تمام یا قسمتی از آن بیش از ۸ درصد وزن خود آب بمکد۶- سنگ ساختمانی نباید آلوده به مواد طبیعی و مصنوعی باشد۷- سنگ باید شرایط فیزیکی و شیمیایی محیط را تحمل کند، لذا باید:الف- در برابر باد، یخبندان، تغییرات دما و در صورت وجود جریان آب در مقابل آن و کلیه عوامل فرسایش مقاومت کندب- در برابر محیط‌های شیمیایی اسیدی و قلیایی و همچنین عمل آبکافت و اکسیداسیون مقاومت کند۸- مقاومت فشاری برای قطعات باربر نباید کمتر از ۱۵۰ کیلوگرم بر سانتی متر مربع باشد۹- در مقابل سایش مقاوم باشدتقسیم بندی سنگ های ساختمانی الف)بر اساس وزن مخصوص سنگ های سنگین وزن ، سنگ هایی که وزن مخصوص آنها بیش از 1.8 گرم بر سانتی متر مکعب است و سنگ های سبک ، دسته‌ای از سنگ ها هستند که وزن مخصوص آنها کمتر از 1.8 گرم بر سانتی متر مکعب می‌باشد.
ب)بر اساس مقاومت فشاریسنگ های سنگین که مقاومت فشاری آنها از 100تا 1000 مگا پاسکال است. و سنگ های سبک که مقاومت فشاری آنها از 4 تا 200 مگا پاسکال است.
ج)بر اساس ضریب نرم شدگیاگر مقدار این ضریب از 0.6 تا 1 باشد از آن برای احداث ساختمان استفاده می‌شود.سنگ های پی و دیوار در زیر سطح زمیندر پی ساختمان ها و بخشی از دیوارها که در زیر سطح زمین قرار دارند از سنگ های آذرین و رسوبی که ضریب نرم شدگی آنها بیش از 0.7 باشد، استفاده می‌گردد. نداشتن کانی های رسی یا قطعات غیر همگن و درز و شکاف در این گونه سنگ ها ضروری است.دیواره‌های سنگی 1) از سنگ های آذرین ، رسوبی یا دگرگونی که دارای ویژگی های زیر باشند در دیوارهای سنگی استفاده می‌شود.2) مقاومت فشاری بین 0.4 تا 50 مگاپاسگال باشد.3) وزن مخصوص آن 0.9 تا 2.2 باشد.4) ضریب نرم شدگی آن بین 0.6 تا 0.7 باشد. و نیز سنگ هوازده نباشد.سنگ نما و کف 1) سنگهای آذرین ، دگرگونی و رسوبی که دارای این ویژگیها باشند، به عنوان سنگ نمای ساختمان بکار می‌روند.2) مقاومت فشاری آن بیش از 5 مگا پاسکال باشد.3) ضریب نرم شدگی بین 0.7 تا 0.9 باشد.4) نداشتن درزه و شکاف در سنگ.5) نبود کانی های رسی و مواد قابل حل در سنگ.6) نبود حالت هوازدگی.7) داشتن رنگ مرغوب.

سنگ های قابل مصرف در راه سازی

شكل طبيعي سنگ ها
سنگ ها از نظر شكل طبيعي به گروه هاي زير تقسيم مي شوند :الف)سنگ هاي رودخانه اي اين سنگ ها در جريان غلتيدن در مسير رودخانه و برخورد با يكديگر و بر اثر عمل فرسايش ، گوشه هاي تيز و لبه دارشان را از دست مي دهند و سطح آنها تقريبا صاف و صيقلي مي گردد . قلوه سنگ رودخانه اي از اين دسته است كه حداقل قطري برابر 5 سانتي متر دارد . كوچك ترين قلوه سنگي كه در ديوارسازي به كار مي رود معمولاً قطري در حدود 15 سانتي متر دارد . اندازه هاي كوچك تر به عنوان پركننده مورد استفاده قرار مي گيرند.ب) سنگ هاي كوهي اين سنگ ها بيشتر لبه تيز هستند و مستقيماً از معدن سنگ استخراج مي شوند . در روند عمليات استخراج ، به شيوه هاي گوناگون قطعات بزرگ سنگ را از كوه جدا نموده و براي آماده سازي به كارخانه حمل مي كنند . به اين قطعات اصطلاحاً سنگ قلوه مي گويند . بايد توجه داشت سنگ هايي كه به طور طبيعي از كوه جدا و در دامنه انباشته مي شوند ، در بيشتر موارد با توجه به تاثير عوامل هوازدگي بر آنها، در عمليات ساختماني به كار برده نمي شوند .ج) سنگ هاي لاشه اين سنگ ها در نتيجه عمل انفجار يا پس از خردكردن قطعات بزرگ تر سنگ به دست مي آيند و شكل خاص و سطوح مشخصي ندارند . استفاده از سنگ لاشه بدون اين كه گوشه هاي تيز ولبه دار آن گرفته شود مجاز نيست، مگر با ابعاد كوچك تر از 15 سانتي متر كه به عنوان پركننده از آن استفاده مي شود.د)سنگ لايه لايه يا تخته اي اين سنگ ها استحكام چنداني ندارند و حداقل ضخامت آنها در كارهاي بنايي نبايد كمتر از 8 سانتي متر باشد.

ارائه شده توسط : جم نما

در وب سایت : جم نما