معنی اندر همه کاری داد از خویشتن

درس از آموختن، ننگ مدار در صفحه 18 فارسی دهم قرار گرفته است. معنی در دو فارسی دهم در زیر آمده است.

۱-تا توانی از نیکی کردن میاسا و خود را به نیکی و نیکوکاری به مردم نمای و چون نمودی به خلاف نموده مباش:
معنی: تا می توانی به مردم نیکی کن و این روش را هرگز تَرْک نکن. خودت را فردی نیکوکار به مردم نشان بده و برخلاف آنچه که خود را نشان دادی رفتار نکن .

۲-به زبان دیگر مگو و به دل دیگر روا مدار تا گندم نمای جوفروش نباشی.
معنی: سخن در دل و زبانت یکی باشد تا دروغگو و فریبکار شناخته نشوی .

۳ -اندر همه کاری داد از خویشتن بده، که هر که داد از خویشتن بدهد از داور مستغنی است.
معنی: در همه کارهای خود به عدالت و انصاف رفتار کن زیرا هر کس در کارهایش به عدالت و انصاف رفتار کند، به قضاوت دیگران نیاز پیدا نمی کند.

۴ -اگر غم و شادیت بُوَد، به آن کس گوی که او تیمار غم و شادی تو دارد .
معنی: اگر غم و شادی داشته باشی، آن را به کسی بگو که در غم ها و شادیها به فکر تو باشد.

۵ -و اثر غم و شادی پیش مردمان، بر خود پیدا مکن .
معنی: و نزد مردم آثارِ غم و شادی را در چهره خود آشکار نکن .

۶-به هر نیک و بد، زود شادان و زود اندوهگین مشو، که این ، فعل کودکان باشد.ُ
معنی: به هر کارِ خوب یا بد ، زود شاد یا غمگین نشو ؛ زیرا این رفتار، مخصوص کودکان است.

۷ -بدان کوش که به هر مُحالی از حال و نهاد خویش بِنَگردی، که بزرگان به هر حقّ و باطلی از جای نشوند .
معنی: تالش کن که طبیعت و سرشت تو به هر کار دشوار و ناممکنی تغییر نکند )شخصیّت واقعی تو تغییر نکند و آشفته نشوی ( زیرا انسانهای بزرگ در برابر رویدادهای مختلف )درست و نادرست(، عصبانی نمی شوند و شخصیّت واقعیِ آنها تغییر نمی کند.

۸ -هر شادیِ که بازگشت آن به غم است ، آن را شادی مَشِمُر .
معنی: و آن شادی را که پایانش غم و اندوه است، شادی حساب نکن.

۹ -و به وقت نومیدی امیدوارتر باش و نومیدی را در امید، بسته دان و امید را در نومیدی .
معنی: و به هنگامِ ناامیدی سعی کن بیشتر امیدوار باشی و بدان که همیشه ناامیدی و امیدواری به هم وابسته و متصل هستند . ) پس از ناامیدی، امید هست و پس از هر امیدی، ممکن است ناامیدی به وجود بیاید.(

۱۰-رنج هیچ کس ضایع مکن و همه کس را به سزا ، حق شناس باش؛ خاصّه قرابت خویش را ؛ چندان که طاقت باشد با ایشان نیکی کن .
معنی: تالشِ هیچ کس را تباه و نابود نکن و به شکل شایسته ، قدرشناس همه انسان ها به ویژه خویشاوندان خود باش . و آن اندازه که نیرو و توان داری به خویشاوندان خوبی کن .

۱۱ -و پیران قبیله خویش را حرمت دار و لیکن به ایشان مولَع مباش تا همچنان که هنر ایشان همی بینی، عیب نیز بتوانی دید.
معنی: به پیران و بزرگانِ اقوام خود احترام بگذار امّا زیاد مجذوب آنها نباش ) وابستگی فکری پیدا نکن( تا همان طور که دانش و فضیلت آن ها را می بینی، عیب و کاستی آنها را نیز بتوانی ببینی.

۱۲-و اگر از بیگانه ناایمن شوی، زود به مقدار ناایمنی، خویش را از وی ایمن گردان .
معنی : و اگر از دشمن احساس ناامنی کردی، زود به انداز هی خطر ، خودت را از او در امان نگهدار.

۱۳-از آموختن، ننگ مدار تا از ننگ رَسته باشی .
معنی: از یادگیری احساس شرم نکن تا از سرافکندگی ِنادانی رهایی یابی.

ارائه شده توسط : حسین ایزدی

در وب سایت : جم نما