منظور از فعل ماضی مخاطبمتکلم و غایب چیه

منظور از فعل ماضی مخاطب،متکلم و غایب چیه؟!

جواب : غایب برای شخص یا اشخاصی است که حضور ندارند. مخاطب شخص یا اشخاصی است که حضور دارند و فعل بر آن‌ها دلالت می‌کند. متکلم نیز برای حالتی است که فعل درباره خود گوینده یا خودش و همراهانش است. برای متکلم، اگر خود شخص باشد، به آن «متکلم وحده» (یعنی گوینده تنها) و اگر چند شخص باشند، به آن «متکلم مع‌الغیر» (یعنی گوینده و همراهانش) می‌گویند.

**********

خصوصیات فعل در زبان عربی

همان‌طور که می‌دانیم، فعل کلمه‌ای است که بر انجام دادن کاری یا رخ دادن حالتی در زمان معین دلالت دارد. قبل از بیان صیغه‌های مختلف فعل ماضی در عربی، بهتر است با خصوصیات فعل در زبان عربی آشنا شویم و تفاوت‌های آن با زبان فارسی را بدانیم. خصوصیات فعل در هر زبانی را می‌توان از جنبه‌های مختلفی بررسی کرد. در زبان عربی نیز، مانند زبان‌های دیگر، فعل از جنبه‌های خاصی بررسی و بر اساس آ‌ن‌ها دسته‌بندی می‌شود.. در ادامه، این خصوصیات را به طور خلاصه معرفی می‌کنیم.
زمان فعل

قواعد عربی در مورد زمان‌ها نسبتاً ساده است. برخی از زبان‌ها زمان‌های زیادی دارند و در مورد زمان انجام یک عمل و اینکه آیا آن عمل کامل شده است یا خیر بسیار مشخص هستند. دستور زبان عربی در مورد زمان مبهم است و فقط دو زمان اصلی وجود دارد:

گذشته (یا کامل) که در عربی به آن «الماضِی» می‌گویند.
حال و آینده (یا ناکامل) که در عربی به آن «المَضارِع» می‌گویند.

زمان ماضی یا گذشته نشان می‌دهد که فعل پیش از زمان بیان کلام گوینده انجام پذیرفته یا رخ داده است. بدین ترتیب، فعل ماضی در عربی برای برای بیان فعل در زمان گذشته استفاده خواهد شد. زمان مضارع، در ساده‌ترین تعریف، به این معنی است که فعالیت در زمان صحبت یا پس از آن انجام شده یا رخ می‌دهد. برای مثال، وقتی می‌گوییم «احمد در حال آمدن است»، بدین معنی است که او اکنون در زمان حال و حین حین صحبت کردن ما دارد می‌آید.

نکته: دقت کنید که ممکن است در برخی منابع، زمان را به سه دسته گذشته، حال و آینده (مستقبل) تقسیم کنند که البته تفاوتی در اصل قضیه ندارد. زیرا مستقبل را که در دسته مضارع جای داده‌ایم، به‌صورت جدا دسته‌بندی می‌کنند.
جنس فعل

منظور از جنس فعل، مذکر یا مؤنث بودن آن است. در برخی از زبان‌ها، مانند زبان فارسی، جنس فعل اهمیتی ندارد و افعال برای هر دو جنس یکسان هستند. اما در زبان عربی این‌گونه نیست و فعل‌ها برای جنس مذکر و مؤنث تفاوت دارند.
عدد فعل

عدد فعل، در واقع تعداد افرادی را نشان می‌دهد که فعل در ارتباط با آن‌ها بیان می‌شود. می‌دانیم که در زبان فارسی دو حالت مفرد و جمع برای عدد فعل وجود دارد. اما، در زبان عربی، علاوه بر مفرد و جمع، مثنی نیز وجود دارد که برای دو نفر است. در واقع، می‌توان عدد فعل در زبان عربی را به سه دسته زیر تقسیم کرد:

مفرد (بر یک نفر دلالت می‌کند)
مثنی (بر دو نفر دلالت می‌کند)
جمع (بر بیش از دو نفر دلالت می‌کند)

شخص فعل

همان‌طور که می‌دانید، هنگام صرف فعل در زبان فارسی، سه شخص را بیان می‌کنیم: اول شخص برای حالتی که فعل درباره خود گوینده یا خودش و همراهانش است، دوم شخص برای حالتی که فعل خطاب به شخص یا اشخاص مقابل و حاضر است و سوم شخص برای شخص یا اشخاصی که حضور ندارند و فعل درباره آن‌هاست.

در زبان عربی نیز، شخص یا اشخاصی که فعل بر آن‌ها دلالت می‌کند، می‌توانند غایب، مخاطب یا متکلم باشند. غایب برای شخص یا اشخاصی است که حضور ندارند. مخاطب شخص یا اشخاصی است که حضور دارند و فعل بر آن‌ها دلالت می‌کند. متکلم نیز برای حالتی است که فعل درباره خود گوینده یا خودش و همراهانش است. برای متکلم، اگر خود شخص باشد، به آن «متکلم وحده» (یعنی گوینده تنها) و اگر چند شخص باشند، به آن «متکلم مع‌الغیر» (یعنی گوینده و همراهانش) می‌گویند.
فعل ماضی در زبان عربی
نشانه فعل در زبان عربی

در زبان عربی، کلمات به سه دسته تقسیم می‌شوند: اسم، فعل و حرف. فعل کلمه‌ای است که انجام دادن کاری یا اتفاق افتادن چیزی یا داشتن حالتی در گذشته، حال و آینده را نشان می‌دهد. عبارتی که در آن فعل وجود نداشته باشد، جمله نیست.

همان‌گونه که می‌دانیم، در زبان فارسی، مثلاً برای صرف فعل‌ «رفتن» از ترکیب شناسه‌ها و بن فعل استفاده می‌کنیم. به‌عنوان مثال، صیغه‌های ماضی ساده این فعل، عبارتند از «رفتم، رفتی، رفت، رفتیم، رفتید، رفتند». در عربی نیز، قواعد تقریباً مشابهی داریم، با جزئیاتی بیشتر.

در قواعد عربی، اسامی و افعال به دو دسته «مَبْنِیّ» و «مُعْرَب» تقسیم می‌شوند. مَبْنِیّ به این معنی است که بدون توجه به موقعیت آن در جمله، یک پایان ثابت (شکل حرف آخر) وجود دارد و بنابراین، حرف آخر فعل همیشه یکسان و با علامت یکسان تلفظ می‌شود. در حالی که مُعْرَب به این معناست که پایان حرف با توجه به موقعیت آن در جمله و حالت دستوری تغییر می‌کند و بنابراین، حرف آخر فعل تلفظ و علامت متفاوتی خواهد داشت.

فعل ماضی و امری همیشه مَبْنِیّ هستند. زمان حال نیز عموماً مُعْرَب است، به استثنای یک مورد که خارج از موضوع این آموزش است.

در یک فعل باقاعده ساده، جمله ماضی پایه به‌صوت زیر نوشته می‌شود:

کَتَبَ: (او) نوشت.
شَرِبَ: (او) نوشید.
حَمَلَ: (او) حمل کرد.

سه حرف اصلی هر فعل، ریشه یا بن آن هستند. در انتهای سه حرف ریشه، یک مصوت قرار می‌گیرد. در بیشتر موارد، این فتحه روی هر سه حرف قرار می‌گیرد (کَتَبَ، حَمَلَ)، اما گاهی اوقات مصوت دوم یک کسره می‌گیرد (شَرِبَ). در موارد نادر، مصوت دوم یک ضمه می‌پذیرد، اما می‌توانید این افعال را نادیده بگیرید، زیرا به احتمال زیاد آن‌ها را نمی‌بینید یا استفاده نخواهید کرد.

گام نخست ساخت فعل ماضی در عربی: اولین گام در صرف فعل ماضی در عربی داشتن بن فعل است. بن ماضی در عربی از فعل مفرد مذکر غائب (سوم شخص مفرد مذکر) به‌دست می‌آید، منظور همین کَتَبَ، شَرِبَ و حَمَلَ و مانند این‌هاست. فقط کافی است حرف آخر این‌ها را ساکن کنیم.. پس ریشه ماضی این‌ فعل‌ها این‌گونه می‌شود: کَتَبْ، شَرِبْ و حَمَلْ.

گام دوم در ساخت فعل ماضی در عربی: بسته به اینکه چه کسی عمل را انجام می‌دهد (فاعل فعل) می‌توان پایان‌های (ترکیب حرف و مصوت) مختلفی به این بن ماضی اضافه کرد. برای مثال، کَتَبَ (او نوشت) بن ماضی است. اگر پایان این بن “تُ” را اضافه کنیم، فعل “کَتَبْتُ” را خواهیم داشت به‌معنای «نوشتم»؛ اگر “نَا” را اضافه کنیم، می‌شود “کَتَبْنا” به‌معنای «نوشتیم» و غیره. این‌ها فقط مثا‌ل‌هایی بودند که نشان دهیم فعل ماضی در عربی با داشتن بن فعل و افزودن علامت یا حرف به انتهای آن صرف می‌شود. در ادامه، صرف فعل ماضی در عربی را برای صیغه‌های مختلف بیان می‌کنیم.

ارائه شده توسط : حسین ایزدی

در وب سایت : جم نما