پدر علم جغرافیای سیاسی کیست

جغرافیای سیاسی: Political Geography جغرافیای سیاسی به عنوان یکی از شاخه های علوم جغرافیایی به مطالعه بعد سیاسی فضای جغرافیایی میپردازد، بدین معنی که در فضای جغرافیایی اعم از مقیاس محلی تا جهانی و فرا کروی سویه ها، پدیده ها و ساخت هایی وجود دارند که اساسا ماهیت فضایی/جغرافیایی دارند که با مؤلفه سیاست در آمیخته اند. بنابراین، بن مایه فلسفی جغرافیای سیاسی را مکانها، فضاها و پدیده هایی تشکیل میدهند که در آفرینش، واقعیت و نمود دارند. همچنین باید افزود که جغرافیای سیاسی به مطالعه ادعاها و منازعات انسانی درباره استفاده، شراکت، مالکیت زمین و منابع آن میپردازد. این منازعات در سطوح بسیار متفاوتی به وقوع می پیوندد. از جمله ادعاهای ارضی میان قبایل رقیب و یا گروه هایی از ملیت‌های مختلف که در یک سرزمین زندگی میکنند، بروز کند و یا امکان دارد میان کشورهای همسایه به وقوع بپیوندد و یا به صورت رقابت هایی بر سر نفوذ جهانی میان بلوکهای بزرگ قدرت رخ دهد. بنیادی ترین جنبه های جغرافیای سیاسی به «سیاست های ناشی از مکان» میپردازد. شاخه های تخصصی جغرافیای سیاسی ۱_ ژئوپلیتیک: Geopolitics ژئوپلیتیک یکی از شاخه های تخصصی جغرافیای سیاسی است که درباره موضوع و مفهوم آن طیفی از دیدگاه های متفاوت مطرح شده است. از دید حافظ نیا تعریف علمی ژئوپلیتیک در قالب یک مفهوم ترکیبی تبیین پذیر است که در آن سه عنصر اصلی یعنی جغرافیا، قدرت و سیاست خصلت ذاتی دارند. ترکیب سه متغیر جغرافیا، قدرت و سیاست و پدیده ها و الگوهای رفتاری گروه های متشکل انسانی را نسبت به یکدیگر تعیین میکنند که آنها را در کنش های رفتاری مختلف همانند نوسان قدرت، رقابت، همگرایی، واگرایی، نفوذ، بحران، سلطه، زیر سلطه، ائتلاف، صلح، همکاری، جنگ، امنیت، آرامش و ثبات، بازرگانی و دادوستد و غیر آن میتوان پی گرفت. ۲_ جغرافیای انتخابات: Electoral Geography طی چند دهه اخیر جغرافیای انتخابات به عنوان زیر مجموعه دانش جغرافیای سیاسی کندوکاو گسترده ای در قلمرو مفاهیم دموکراسی، مشارکت، خاستگاه آرا، وزن مکانی حوزه های انتخاباتی، نقش مکان ها و غیره داشته است. ۳_ جغرافیای مرز: Geography of The Border تا اوایل دهه ۱۹۶۰ که جغرافیای سیاسی تحت تأثیر مطالعات کالبدی واحد های سیاسی به ویژه کشور قرار داشت موضوع کشمکش های مرزی توجه زیادی به خود جلب کرده بود. ۴_ جغرافیای سیاسی شهر: Political Geography of The City جغرافیای سیاسی شهر به بررسی کارکرد نهاد ها، سازمان ها و جنبش های اجتماعی در شکل گیری مناسبات فضایی شهر می‌پردازد. فرآیند ها و پیامدهای فضایی برخاسته از تعامل میان سه عنصر سیاست، شهروندان و شهر را بررسی میکند. منبع: کتاب فلسفه جغرافیای سیاسی اثر دکتر محمد رضا حافظ نیا و دکتر مراد کاویانی راد و ترجمه ی کتاب درآمدی نو بر جغرافیای سیاسی اثر ریچارد میور، مترجمان دکتر دره میر حیدر و دکتر یحیی صفوی.

---

ارائه شده توسط : حسین ایزدی

در وب سایت : جم نما