چرا شاعر می گوید انسان باید دشمن هم داشته باشد

پیش از هر چیز برایت آرزومندم که به خوبی‌ها عشق بورزی و نیکان و نیکویی‌ها نیز به تو روی بیاورند.
پیش از هر چیزی برای تو آرزو می‌کنم که عاشق خوبی‌ها و نیکی‌ها شوی و انسان‌های نیک و خوبی‌ها به سوی تو سرازیر شوند.
آرزو دارم دوستانی داشته باشی، برخی نادوست و برخی دوست‌دار که دست کم، یکی در جمعشان مورد اعتمادت باشد.
آرزو می‌کنم دوستانی داشته باشی که تعدادی از آنها دوست غیر واقعی و تعدادی دیگر واقعی و شایست باشند تا حداقل یک نفر از این دو گروه مورد اعتماد تو باشد.
چون زندگی بدین گونه است، برایت آرزومندم که دشمن نیز داشته باشی، نه کم و نه زیاد، درست به اندازه، تا گاهی باورهایت را مورد پرسش قرار دهند، که دست کم یکی از آنها اعتراضش، به حق باشد، تا زیاده به خودت غرّه نشوی.
زیرا زندگی نیز همین طور و بر همین روش است، امیدوارم که دشمن هم داشته باشی، نه کم و نه زیاد، دقیقاً به یک اندازه، تا گاهی اوقات تو را نقد کنند و رفتارهای تو را بسنجند، که حداقل یکی از آنها نقد و اعتراضش حقیقی و منطقی باشد، تا بیش از اندازه به خودت مغرور نشوی.
همچنین، برایت آرزومندم صبور باشی نه با کسانی که اشتباهات کوچک می‌کنند که این کار ساده‌ای است بلکه با کسانی که اشتباهات بزرگ می‌کنند.
همچنین برایت آرزومندم صبور باشی، نه با کسانی که اشتباهات کوچک می‌کنند که این کار خیلی آسان است بلکه صبر در مقابل کسانی که اشتباهاتشان بزرگ است.
امیدوارم به پرنده‌ای دانه بدهی و به آواز مرغ سحری گوش کنی وقتی که آواز سحرگاهی‌اش را سر می‌دهد.چرا که از این راه احساسی زیبا خواهی یافت، به رایگان.
آرزو دارم به پرنده‌ای دانه بدهی و هنگامی که مرغ سحرگاهی (بلبل) آواز سحرگاهی‌اش را سر می‌دهد به آوازش گوش کنی زیرا با این کار (روش) به رایگان و آسانی احساس زیبا و خوبی پیدا خواهی کرد.
امیدوارم که دانه‌ای هم بر خاک بیفشانی، هر چند خُرد بوده باشد و با روییدنش همراه شوی تا دریایی چقدر زندگی در یک درخت جریان دارد.
امیدوارم که دانه‌‌ای هم در زمین بکاری، هر چند که بسیار کوچک باشد و با رشد و بزرگ شدن آن همراه شوی تا ببینی و بفهمی که به فرمان و قدرت خداوند چقدر زندگی در وجود یک درخت جاری است.
آرزومندم اگر به پول و ثروتی رسیدی، آن را پیش رویت بگذاری و بگویی: این دارای من است. فقط برای اینکه آشکار شود کدامتان ارباب دیگری است! آری، پول ارباب بدی است؛ اما خدمتگزار خوبی است.
آرزو می‌کنم که اگر به پول و ثروت دست پیدا کردی آن را جلوی خود بگذاری و بگویی این تمام ثروت من است تا معلوم شود که کدام یکی صاحب و حاکم دیگری است، بله اگر پول بر انسان حاکم شود صاحب بسیاری بدی خواهد بود ولی اگر بخواهد در خدمت انسان باشد، غلام خوبی است.
و در پایان برایت ای مهربان، آرزومندم همواره دوستی خوب و یک دل داشته باشی تا اگر فردا آزرده شدی یا پس فردا شادمان گشتی، با هم از عشق سخن بگویید و دوباره شکوفا شوید.
و ای مهربان، در پایان برایت آرزو می‌کنم همیشه یک دوست خوب و همدل داشته باشی تا اگر در آینده در تنگناها و شادی‌های زندگی قرار گرفتی، با یکدیگر از دوست داشتن سخن بگویید و بالنده و شکوفا شوید.

(ویکتور هوگو، با اندکی تغییر)

خود ارزیابی (صفحهٔ 129 کتاب درسی)

۱- چرا شاعر می‌گوید: انسان باید دشمن هم داشته باشد؟ دوستان همواره سعی می‌کنند که یکدیگر را تایید کنند و همین تایید و تصدیق دوستانه سبب می‌شود که خیلی از ایرادها و نقایص فرد پنهان بماند، اما دشمنان به هر دلیل نکاتی را یادآوری می‌کنند که سبب می‌شود غرور کاذب فرد شکسته شده و متوجه نقایص خود شود و در صدد رفع عیب‌هایش برآید.
۲- چرا پول ارباب بدی است ولی خدمتگزار خوبی است؟ زیرا اگر ثروت و پول بر انسان حاکم باشد، آگاهی و معرفت را از انسان خواهد گرفت و انسان را به هر سمت و سویی خواهد کشاند، انسان باید پول و ثروت را در اختیار خود بگیرد و در جهت خوب و مثبت به کار بندد و حاکم و فرمانروای پول خود باشد.
۳- اگر شما به جای شاعر بودید، برای دوستانتان چه آرزوهای دیگری داشتید؟
آرزو می‌کردم همیشه سلامت باشند و بیماری هیچ گاه به سراغشان نیاید.
آرزو می‌کردم قبل از مرگشان آقا امام زمان (عج) ظهور کند.
آرزو می‌کردم عاقبت به خیر شوند و...

نکتۀ زبانی

واژه سازی
به ساخت کلمه‌های زیر، در هر ردیف توجّه کنید:

همان گونه که می‌بینید، واژه‌های ردیف «الف»، کلمه‌هایی هستندکه از یک بخش، ساخته شده‌اند و معنی مستقل و روشنی دارند و نمی‌توان آنها را به اجزایی، بخش کرد؛ این کلمه‌ها را از نظرساخت «ساده» می‌نامند.
کلمه‌های ردیف «ب»، واژه‌هایی هستند که از یک بخش معنادار و یک جزء معنا ساز تشکیل شده‌اند، به این دسته از واژه‌های غیرساده، از نظر ساخت «مشتق» می‌گویند.
واژه‌های ردیف «پ»، کلمه‌هایی هستند که از دو یا چند بخش مستقل و معنا دار ساخته شده‌اند. این گونه واژه‌های غیرساده «مرکّب» می‌نامند.

گفت‌وگو (صفحهٔ 130 کتاب درسی)

۱- دربارۀ مهم‌ترین و زیباترین نکتۀ درس گفت‌وگو کنید. دو مورد از زیباترین جملات درس را می‌توان به نکاتی که دربارهٔ پول و ثروت و انسان و این که کدام یک ارباب دیگری باشد بهتر است و آرزومندی داشتن دشمن برای دوست اشاره کرد.
۲- دربارۀ سه آرزوی خود و راه رسیدن به آنها، گفت‌وگو کنید.
هر کدام آرزوی خود را مطرح کرده و سپس راه حل های رسیدن به آرزو را بررسی کنید به نظرات هم احترام بگذارید و به همه فرصت بیان آرزوها را بدهید. برای مثال:
آرزوی ظهور آقا امام زمان (عج) = فرستادن صلوات و آماده سازی مقدمات ظهور با گناه نکردن
آرزوی داشتن شغل مناسب در آینده = برنامه ریزی و خواندن درس و توکل به خداوند و...

نوشتن (صفحهٔ 130 کتاب درسی)

۱- برای هر واژه، دو هم خانواده بنویسید و در جدول قرار دهید.

غرّه	غرور	مغرور
اعتماد	معتمد	تعهد
احساس	حس	محسوس
اعتراض	معترض	معارض

۲- یکی از بندهای درس را که بیشتر می‌پسندید انتخاب کنید و دلیل انتخاب خود را توضیح دهید.
همچنین، برایت آرزومندم صبور باشی نه با کسانی که اشتباهات کوچک می‌کنند که این کار ساده‌ای است بلکه با کسانی که اشتباهات بزرگ می‌کنند.
دلیل انتخاب: به خاطر اینکه به شخصیت انسان شکل دیگری می‌دهد و روحیهٔ گذشت را تقویت می‌کند.
۳- ساخت هر واژه را مشخّص کنید.
پرنده، دشمن، شادمان، خدمتگزار، هواپیما، سردبیر، راه آهن، تعمیرگاه، نی زار، آبراه، فکر، ساده، آرزومند

ساده	مشتق	مرکب
دشمن	پرنده	آبراه
فکر	شادمان	خدمتگزار
ساده	تعمیرگاه	هواپیما
	نی‌زار	سردبیر
	آرزومند	راه آهن

---

ارائه شده توسط : حسین ایزدی

در وب سایت : جم نما