تعداد نظرات
0 دیدگاه
تعداد لایک
5 پسندیدن
تاریخ انتشار
پنجشنبه ۱۶ دی ۱۴۰۰
بازدید
129 نفر
در سرتاسر زندگی خود به گزاره‌هایی درباره اینکه اشیاء چگونه هستند یا مردم عموماً چگونه رفتار می‌کنند، تکیه میکنیم. این ادعا‌های کلی، گرچه در دلیل‌آوری نقش حیاتی دارند، اما و بااین‌وجود، باید آنها را به‌دقت موشکافی کرد، یعنی: کلیت آنها را هرگز نباید بدون توجیه موجه پذیرفت یا مفروض انگاشت. تعمیم شتابزده [نیز موسوم به تعمیم ناروا] را وقتی مرتکب میشویم که بر پایه دانش خود، با بررسی یک (یا تعداد کمی) مورد از افراد یا اشیایِ یک رده داده‌شده، به استخراج نتیجه درباره همه اعضای آن رده دست می‌زنیم. همه ما افرادی را می‌شناسیم که درباره سازمان‌ها یا کشورها به خاطر یک تجربه به‌خطا دست به تعمیم زده‌اند. کلیشه‌ها درباره افرادی که از کشور خاصی آمده‌اند به‌طور گسترده رایج و در اکثر موارد نیز اشتباه است؛ تعمیم ناروا درباره فرهنگهای بیگانه ممکن است صریح و زننده باشند، و نیز نمونه‌های خوبی باشند از پرش مغلطه‌آمیز به‌سوی یک تعمیم گسترده بر پایه تعداد بسیار کم گواه.
یک روایت یا یک تک‌مورد ممکن است در رابطه با پشتیبانی یک قاعده کلی یا یک نظریه مربوط باشد، اما وقتی به‌عنوان برهان برای آن نظریه بکار رود، آنگاه تعمیم بر پایه درست بنا نشده است — و این استقرا معیوب است. برای مثال: خوراک‌های خیلی سرخ‌شده سطح کلسترول را در افراد افزایش میدهند. یک تک‌مورد که در آن این‌چنین نشود بسیار سخت است بتواند نشان دهد این خوراک‌ها سلامت هستند. صاحب یک مغازه چیپس داغ، ماهی داغ، در انگلستان از سلامت بودن محصول فوق‌العاده سرخ‌کرده خود توسط استدلال زیر دفاع کرده بود:
پسر من مارتین را در نظر بگیرید، او در تمام دورهِ زندگی خود چیپس و ماهی سرخ‌کرده خورده و می‌خورد. و هم‌اکنون آزمایش کلسترول وی در حدی پایین‌تر از میانگین ملی است، چه دلیلی بهتر از یک پسر سرخ‌شده؟➥
خوراک‌ها یا داروها می‌توانند در بعضی شرایط بی‌ضرر باشد، اما، اینگونه نیست که در هر شرایطی هم بدون زیان باشد. حرکت از یک مورد، یا تعداد موارد خیلی کم، به‌سوی تعمیم‌های بزرگ-مقیاس در باره بیشتر موارد، یک دلیل‌آوری مغلطه‌آمیز است، لیکن بسیار رایج و در اغلب موارد اغواکننده نیز هست. این، با نام مغالطه وارون حالت خاص نیز شناخته میشود، زیرا وارون مغالطه‌ای موسوم به ویژه سازی است که در آن تعمیم به گونه دیگری بد بکار بسته میشود. ما دیرتر به آن برمی‌گردیم.
مرور کلی مغالطه‌ها استقرای معیوب
• توسل به جهل
The Argument from Ignorance (ad Ignorantiam)
یک مغالطه غیرصوری که در آن نتیجه با توسل نامشروع به جهل پشتیبانی میشود، مانند زمانی که مفروض انگاشته میشود چیزی به احتمال زیاد درست است زیرا نمی‌توانیم نادرست بودن آن را ثابت کنیم.
• توسل به مرجع بیجا
The Appeal to Inappropriate Authority (ad Verecundiam)
یک مغالطه غیرصوری که در آن توسل بیجا به مرجع انجام میشود. این یک مغالطه است زیرا یا مرجع مورد توسل ادعایی برای تخصص در موضوع مورد بحث ندارد، یا به این دلیل که به‌طور کلی برای هیچ مرجعی ضمانتی نیست که قابل اتکا باشد.
• علت کاذب
False Cause (non Causa pro Causa)
یک مغالطه غیرصوری که خطا در آن برخاسته از پذیرفتن علت خاصی برای یک رویداد است که درواقع علت آن نیست.
• تعمیم شتابزده (ناروا)
Hasty Generalization
یک مغالطه غیرصوری که در آن اصلی که درباره یک مورد خاص صادق است، سهل انگارانه یا به عمد برای کل حالات بکار برده میشود.
فصل ۵-مغالطه-تعمیم شتاب زده
D۴.آ۴: تعمیم شتابزده:
مغالطه تعمیم شتاب‌آلودنتیجه یک بی‌دقتی یا فریب عمدی، ناشی از کاربرد تعمیم است. در بسیاری از امور مهم، و مخصوصن براهین اخلاقی و سیاسی به احکامی تکیه میکنیم که دارای جنبه عام هستند. اینکه، اشیاء چگونه هستند یا مردم عموما چگونه رفتار مینمایند، ونظایر آن. این مدعیات عام اگرچه نقش اساسی در استدلال بعهده دارند، اما می‌باید در کاربرد آنها دقت شایسته بکار رود. هرگز نباید پذیرش جنبه عام بودن آنها بدون بررسی و ژرف نگری انجام پذیرد. تعمیم شتاب آلود را وقتی مرتکب میشویم که با بررسی یک (یا تعداد کمی) مورد از افراد یک طبقه یا اشیاء به استخراج نتیجه در باره تمام افراد یا اشیا آن طبقه دست زده. وقتی بدون دقت، آگاهانه یا نا‌اگاهانه، آنچه را که در مورد حالت یا حالات ویژه‌ای از افراد طبقه‌ای درست است، به همه افراد آن طبقه سرایت داده، آنگاه مغالطه تعمیم شتاب‌آلود را مرتکب شده ایم. ایجاد کلیشه برای افراد ملل یا فرهنگهای دیگر که بطور گسترده‌ای رایج و در اکثر موارد نیز اشتباه است، ازجمله موارد رویداد این مغالطه بوده. یک حکایت یا یک رویداد ممکن است بتواند پشتوانه مرتبطی برای یک قاعده عام یا نظریه باشد، اما وقتی از آن بعنوان برهان سودبرده، آنگاه تعمیم بر پایه درستی بنا نشده است و استقرا معیوب خواهد بود.
برای مثال میدانیم گرچه غذا یا داروئی ممكن است در بعضي شرایط بی‌ضرر باشد، اینگونه نیست که در هر شرایطی هم بدون زیان باشد. غذاهای خیلی سرخ شده دارای این جنبه هستند که سطح کلسترول را در افراد افزایش میدهند، اما ممكن است این نتیجه نا مناسب در بعضي حاصل نگردد. صاحب یک مغازه چیپس داغ، ماهی داغ، در انگلستان اخیرا (سال ۲۰۰۰) از سلامت بودن محصول فوق‌العاده سرخ‌کرده خود توسط استدلال زیر دفاع کرده بود:
پسر من مارتین را در نظر بگیرید، او در تمام دورۀ زندگی خود چیپس و ماهی سرخ کرده خورده و مي‌خورد. و هم اکنون تست کلسترول وی در حدی پائین‌تر از میانگین ملی است، چه دلیلی بهتر از یک پسر سرخ شده؟ـــ John Bedder, reported in “Fried and Salty, Yessir, Matey, but Truly English,” New York Times, 9 March 1993.
تعمیم شتاب‌آلود نوعی از استدلال مغالطه آمیز است که بسیار رایج و در اغلب موارد اغوا کننده نیز هست. نام دیگر آن مغالطه وارون حالت خاص است. زیرا وارون مغالطه‌ای موسوم به حالت خاص است که در آن تعمیم بگونه دیگری بد بکار گرفنه میشود. در بند بعدی ما این مغالطه را بررسی خواهیم کرد.
سرانجام آنکه، مغالطه تعمیم شتاب‌الود بعنوان یک وسیله فریب ساده و دم دست میتواند به خدمت درآيد، بویژه در بحثهای عاطفی و بی‌دقّتانه که در آن افراد اغوا به اطمینان‌نمودن میگردند.
یک روایت یا یک تک‌مورد ممکن است در رابطه با پشتیبانی یک قاعده کلی یا یک نظریه مربوط باشد، اما وقتی به‌عنوان برهان برای آن نظریه بکار رود، آنگاه تعمیم بر پایه درست بنا نشده است — و این استقرا معیوب است. برای مثال: خوراک‌های خیلی سرخ‌شده سطح کلسترول را در افراد افزایش میدهند. یک تک‌مورد که در آن این‌چنین نشود بسیار سخت است بتواند نشان دهد این خوراک‌ها سلامت هستند. صاحب یک مغازه چیپس داغ، ماهی داغ، در انگلستان از سلامت بودن محصول فوق‌العاده سرخ‌کرده خود توسط استدلال زیر دفاع کرده بود:
پسر من مارتین را در نظر بگیرید، او در تمام دورهِ زندگی خود چیپس و ماهی سرخ‌کرده خورده و می‌خورد. و هم‌اکنون آزمایش کلسترول وی در حدی پایین‌تر از میانگین ملی است، چه دلیلی بهتر از یک پسر سرخ‌شده؟➥
خوراک‌ها یا داروها می‌توانند در بعضی شرایط بی‌ضرر باشد، اما، اینگونه نیست که در هر شرایطی هم بدون زیان باشد. حرکت از یک مورد، یا تعداد موارد خیلی کم، به‌سوی تعمیم‌های بزرگ-مقیاس در باره بیشتر موارد، یک دلیل‌آوری مغلطه‌آمیز است، لیکن بسیار رایج و در اغلب موارد اغواکننده نیز هست. این، با نام مغالطه وارون حالت خاص نیز شناخته میشود، زیرا وارون مغالطه‌ای موسوم به ویژه سازی است که در آن تعمیم به گونه دیگری بد بکار بسته میشود. ما دیرتر به آن برمی‌گردیم.
مرور کلی مغالطه‌ها استقرای معیوب
• توسل به جهل
The Argument from Ignorance (ad Ignorantiam)
یک مغالطه غیرصوری که در آن نتیجه با توسل نامشروع به جهل پشتیبانی میشود، مانند زمانی که مفروض انگاشته میشود چیزی به احتمال زیاد درست است زیرا نمی‌توانیم نادرست بودن آن را ثابت کنیم.
• توسل به مرجع بیجا
The Appeal to Inappropriate Authority (ad Verecundiam)
یک مغالطه غیرصوری که در آن توسل بیجا به مرجع انجام میشود. این یک مغالطه است زیرا یا مرجع مورد توسل ادعایی برای تخصص در موضوع مورد بحث ندارد، یا به این دلیل که به‌طور کلی برای هیچ مرجعی ضمانتی نیست که قابل اتکا باشد.
• علت کاذب
False Cause (non Causa pro Causa)
یک مغالطه غیرصوری که خطا در آن برخاسته از پذیرفتن علت خاصی برای یک رویداد است که درواقع علت آن نیست.
• تعمیم شتابزده (ناروا)
Hasty Generalization
یک مغالطه غیرصوری که در آن اصلی که درباره یک مورد خاص صادق است، سهل انگارانه یا به عمد برای کل حالات بکار برده میشود.
فصل ۵-مغالطه-تعمیم شتاب زده
D۴.آ۴: تعمیم شتابزده:
مغالطه تعمیم شتاب‌آلودنتیجه یک بی‌دقتی یا فریب عمدی، ناشی از کاربرد تعمیم است. در بسیاری از امور مهم، و مخصوصن براهین اخلاقی و سیاسی به احکامی تکیه میکنیم که دارای جنبه عام هستند. اینکه، اشیاء چگونه هستند یا مردم عموما چگونه رفتار مینمایند، ونظایر آن. این مدعیات عام اگرچه نقش اساسی در استدلال بعهده دارند، اما می‌باید در کاربرد آنها دقت شایسته بکار رود. هرگز نباید پذیرش جنبه عام بودن آنها بدون بررسی و ژرف نگری انجام پذیرد. تعمیم شتاب آلود را وقتی مرتکب میشویم که با بررسی یک (یا تعداد کمی) مورد از افراد یک طبقه یا اشیاء به استخراج نتیجه در باره تمام افراد یا اشیا آن طبقه دست زده. وقتی بدون دقت، آگاهانه یا نا‌اگاهانه، آنچه را که در مورد حالت یا حالات ویژه‌ای از افراد طبقه‌ای درست است، به همه افراد آن طبقه سرایت داده، آنگاه مغالطه تعمیم شتاب‌آلود را مرتکب شده ایم. ایجاد کلیشه برای افراد ملل یا فرهنگهای دیگر که بطور گسترده‌ای رایج و در اکثر موارد نیز اشتباه است، ازجمله موارد رویداد این مغالطه بوده. یک حکایت یا یک رویداد ممکن است بتواند پشتوانه مرتبطی برای یک قاعده عام یا نظریه باشد، اما وقتی از آن بعنوان برهان سودبرده، آنگاه تعمیم بر پایه درستی بنا نشده است و استقرا معیوب خواهد بود.
برای مثال میدانیم گرچه غذا یا داروئی ممكن است در بعضي شرایط بی‌ضرر باشد، اینگونه نیست که در هر شرایطی هم بدون زیان باشد. غذاهای خیلی سرخ شده دارای این جنبه هستند که سطح کلسترول را در افراد افزایش میدهند، اما ممكن است این نتیجه نا مناسب در بعضي حاصل نگردد. صاحب یک مغازه چیپس داغ، ماهی داغ، در انگلستان اخیرا (سال ۲۰۰۰) از سلامت بودن محصول فوق‌العاده سرخ‌کرده خود توسط استدلال زیر دفاع کرده بود:
پسر من مارتین را در نظر بگیرید، او در تمام دورۀ زندگی خود چیپس و ماهی سرخ کرده خورده و مي‌خورد. و هم اکنون تست کلسترول وی در حدی پائین‌تر از میانگین ملی است، چه دلیلی بهتر از یک پسر سرخ شده؟ـــ John Bedder, reported in “Fried and Salty, Yessir, Matey, but Truly English,” New York Times, 9 March 1993.
تعمیم شتاب‌آلود نوعی از استدلال مغالطه آمیز است که بسیار رایج و در اغلب موارد اغوا کننده نیز هست. نام دیگر آن مغالطه وارون حالت خاص است. زیرا وارون مغالطه‌ای موسوم به حالت خاص است که در آن تعمیم بگونه دیگری بد بکار گرفنه میشود. در بند بعدی ما این مغالطه را بررسی خواهیم کرد.
سرانجام آنکه، مغالطه تعمیم شتاب‌الود بعنوان یک وسیله فریب ساده و دم دست میتواند به خدمت درآيد، بویژه در بحثهای عاطفی و بی‌دقّتانه که در آن افراد اغوا به اطمینان‌نمودن میگردند.
ارائه شده توسط : حسین ایزدی
در وب سایت : جم نما
ثبت دیدگاه برای این مطلب
نظرات شما عزیزان
هیچ نظری برای این پست ارسال نشده است
